Rośliny miododajne

Pożytek z pszczół

Miód - nazywany płynnym złotem, nektar kwiatów przetworzony przez pszczoły. Słodycz, ale nie można go nazwać “pustymi kaloriami’, bo chociaż ma tych kalorii sporo, każda jego łyżeczka dostarcza także witamin oraz mikroelementów. Ze względu na zawartość nadtlenku wodoru i licznych enzymów, miód wykazuje właściwości bakteriobójcze i bakteriostatyczne oraz grzybobójcze, zwalczając m.in. gronkowiec i candidę. Pomaga w leczeniu chorób układu oddechowego i pokarmowego, poprawia kondycję serca. 

Jeszcze cenniejszy od miodu nektarowego jest miód spadziowy. Spadź jest słodką, lepką substancją wydzielaną przez mszyce i czerwce, a powstającą z soku roślin. Pszczoły zbierają spadź z liści i igieł (występuje ona także na drzewach iglastych) i traktują tak, jak nektar. Miód spadziowy ma ciemniejszy kolor, jest mniej słodki i zawiera większe ilości mikroelementów i enzymów.

Ale miód nie jest jedynym roślinnym skarbem, który dzięki pszczołom trafia do naszych domów. Należy do nich także pyłek - zwany pszczelim, chociaż produkowany jest przez rośliny. Dla pszczół pyłek stanowi źródło białka (nektar i spadź to prawie same węglowodany), dla ludzi może stanowić suplement diety a nawet lek w licznych schorzeniach. 

Pożytki pszczele

Wszystkie kwitnące rośliny wytwarzają pyłek, w niemal wszystkich kwiatach zapylanych przez owady znajduje się nektar, wiele gatunków może być także źródłem spadzi. Dlatego wiele roślin jest źródłem pokarmu dla pszczół. Jednak niektóre z nich wyróżniają się ilością wytwarzanego nektaru lub pyłku albo wyjątkowo dogodnym terminem kwitnienia. Takie rośliny uznawane są za POŻYTKI PSZCZELE. 

Do drzew i krzewów miododajnych, wytwarzających szczególnie dużo nektaru (tę cechę mierzy się za pomocą wydajności miodowej, podawanej w kg miodu uzyskiwanych z 1 ha uprawy) zalicza się następujące gatunki:

  • Lipa (przede wszystkim drobnolistna, o wydajności miodowej nawet powyżej 1000 kg, ale także szerokolistna i srebrzysta)
  • Robinia - do 1800 kg/ha (ale u robinii produkcja nektaru w dużej mierze zależy od pogody)
  • Karagana - 350 kg/ha
  • Malina - 100-200 kg/ha
  • Klony (zwłaszcza pospolity) do 1000 kg/ha
  • Amorfa - 80 kg/ha
  • Suchodrzewy i wiciokrzewy
  • Parczelina trójlistkowa
  • Moszenki południowe
  • Jarząb 
  • Berberys Thunberga 

Wymienione wyżej rośliny, poza nektarem, produkują także pyłek kwiatowy. Pyłek jest także wytwarzany przez rośliny wiatropylne. Jest on znacznie mniej wartościowy dla pszczół od pyłku roślin owadopylnych, ale i on jest chętnie zbierany przez owady, zwłaszcza wtedy, gdy brakuje innego pokarmu, na przykład wczesną wiosną. Przykładem gatunku, którego nie powinno zabraknąć w okolicy pasieki jest leszczyna, która kwitnie bardzo wcześnie i zwykle jest pierwszym wiosennym pożytkiem pszczół. Jako roślina wiatropylna, leszczyna wytwarza bardzo dużo pyłku, który pomaga owadom przetrwać czas, w którym rośliny owadopylne jeszcze nie kwitną.

Do roślin szczególnie wartościowych dla pasieki pod względem produkcji pyłku należą:

  • Leszczyna
  • Brzozy
  • Klon jesionolistny
  • Wierzby
  • Dęby

Do pożytków pszczelich zalicza się także spadź. Spadź jest źródłem bardzo dobrego miodu, cenionego przez rynek i odbiorców. Może pojawiać się bardzo obficie i wtedy staje się głównym pożytkiem pszczół przez dłuższy czas. Niestety, jest ona także pożytkiem niepewnym, ponieważ zwykle jedynie co kilka lat występuje w ilościach, które mogą mieć znaczenie dla pasieki. Jednak, pomimo nieregularności występowania, spadź trudna jest do przecenienia i planując nasadzenia roślin z myślą o pszczołach, warto wziąć pod uwagę także gatunki, na których pojawia się ona w dużych ilościach. Są to m.in.:

Dostępność pożytku w ciągu roku

Drugim aspektem przydatności roślin dla pszczół, obok ilości produkowanego pokarmu, jest termin kwitnienia. Oprócz wielu gatunków wybitnie miododajnych, które jednak często kwitną w podobnym czasie, duże znaczenie mają rośliny kwitnące w nietypowym terminie, gdy brak jest dużych pożytków. Odpowiedni dobór roślin pozwala na dostarczenie pszczołom pokarmu przez niemal cały sezon, istotnie ograniczając lub nawet eliminując konieczność ich dokarmiania. 

Poniżej zestawiono niektóre drzewa i krzewy pod względem terminu ich kwitnienia:

Rodzaj lub gatunek

Termin kwitnienia (miesiąc)

Leszczyna

II

Jagoda kamczacka

III

Wierzba

III/IV

Klon

IV

Karagana

IV

Drzewa owocowe

IV/V

Berberys

V

Robinia akacjowa

pocz. IV

Lipa szerokolistna

VI

Robinia lepka

VI, VIII

Lipa drobnolistna

VI/VII

Malina

VI-X

Lipa srebrzysta

koniec VII

Ewodia koreańska

VII-VIII

Perełkowiec japoński

VIII

Lipa kiusiu

koniec VIII

Budleja

VIII-X

Wrzos

VIII/IX



Spośród wymienionych gatunków na szczególną uwagę zasługuje wymieniona już wcześniej leszczyna, z której pyłku pszczoły korzystają od swoich pierwszych przelotów. Następnym istotnym pożytkiem są wierzby, które dostarczają już nie tylko pyłku, ale także nektaru. Bardzo dobrym źródłem pokarmu dla pszczół w początkach wiosny może być także jagoda kamczacka, która nie cieszy się jeszcze zbyt dużą popularnością, ale zasługuje na docenienie nie tylko ze względu na bardzo niskie wymagania siedliskowe i niezwykle wartościowe odżywczo owoce, ale także z powodu bardzo wczesnego kwitnienia, często już w pierwszych dniach marca. 

Warto wspomnieć także o lipach, które produkują bardzo duże ilości nektaru, a dzięki odpowiedniemu doborowi gatunków można mocno wydłużyć okres ich przydatności dla pszczół. Najwcześniej, bo już początkiem czerwca zakwita lipa szerokolistna. Następnie, zwykle na początku drugiej połowy czerwca, zaczyna kwitnąć lipa drobnolistna, nieco później kwitnie lipa krymska. Zależnie od przebiegu pogody, ale zwykle pod koniec lipca, zakwita lipa srebrzysta. Jeszcze później, zwykle dopiero pod koniec sierpnia, kwiaty pojawiają się na lipie kiusiu.

Trująca lipa srebrzysta?
W literaturze można natknąć się na informacje o szkodliwości dla pszczół nektaru bądź pyłku lipy srebrzystej. Trudno jednak znaleźć badania, które by to potwierdzały. Hipoteza o szkodliwości tej lipy wzięła się stąd, że pod jej koroną można spotkać padłe pszczoły. Osoby nie zgadzające się z tą hipotezą argumentują to faktem, że termin kwitnienia lipy srebrzystej przypada w czasie, gdy wiele pszczół z wiosennego rozrodu naturalnie kończy swój żywot, a największa ich liczba właśnie pod drzewami tego gatunku spowodowana jest tym, że w tym okresie jest to najchętniej odwiedzane przez pszczoły drzewo.

Kolejnym gatunkiem, o której warto wspomnieć w kontekście ciągłości pożytków pszczelich jest malina, zwłaszcza odmiany owocujące na pędach jednorocznych, czyli tzw. powtarzające. Ponieważ kwitnienie malin jest mocno rozciągnięte w czasie - na pędach dwuletnich kwiaty pojawiają się od maja do sierpnia, na pędach jednorocznych od sierpnia do października - przez bardzo długi czas w ciągu roku krzewy malin mogą dostarczać pszczołom nektaru i pyłku.

Doskonała większość roślin kwitnie wiosną, aby przed zimą zdążyć wytworzyć owoce. Z tego powodu pod koniec lata często brakuje już pszczołom pokarmu. Z tego powodu szczególnie cenne są nieliczne drzewa i rośliny kwitnące w tym właśnie czasie. Należą do nich m.in. ewodia, perełkowiec i wrzos. 

Drzewa i krzewy uznawane za rośliny miododajne nie tylko są pożytkiem pszczelim, ale mają także wiele innych zalet. Mają piękne kwiaty, ciekawe liście lub interesujący pokrój, pięknie pachną lub wyróżniają się barwą jesiennych przebarwień liści. Wiele z nich wytwarza jadalne, smaczne i bardzo wartościowe owoce. Odpowiedni dobór roślin miododajnych umożliwi nie tylko na zachowanie przez cały rok w dobrej kondycji rodzin pszczelich i uzyskanie od nich dużych ilości miodu i pyłku, ale także pozwoli cieszyć się pięknem własnego ogrodu i smakiem owoców prosto z drzewa. 

Pokaż więcej
Pokaż mniej
Filtruj produkty

Produkty 1-60 z 842

na stronę
Ustaw kierunek malejący
  1. Aronia śliwolistna 'Viking'

    Aronia × prunifolia 'Viking'
    Ocena:
    30,00 zł
    Szybki podgląd
  2. Aronia czerwona 'Brillant'

    Aronia arbutifolia 'Brillant'
    Ocena:
    18,50 zł
    Szybki podgląd
  3. Borówka wysoka 'Bluecrop'

    Vaccinium corymbosum 'Bluecrop'
    Ocena:
    13,00 zł
    Szybki podgląd
  4. Borówka wysoka 'Bluegold'

    Vaccinium corymbosum 'Bluegold'
    Ocena:
    13,00 zł
    Szybki podgląd
  5. Borówka wysoka 'Chandler'

    Vaccinium corymbosum 'Chandler'
    Ocena:
    9,00 zł
    Szybki podgląd
  6. Borówka wysoka 'Duke'

    Vaccinium corymbosum 'Duke'
    Ocena:
    13,00 zł
    Szybki podgląd
  7. Borówka wysoka 'Nelson'

    Vaccinium corymbosum 'Nelson'
    Ocena:
    13,00 zł
    Szybki podgląd
  8. Głóg jednoszyjkowy 'Xanthoclada'

    Crataegus monogyna 'Xanthoclada'
    Ocena:
    28,00 zł
    Szybki podgląd
  9. Jagoda kamczacka 'Sinogłaska'

    Lonicera caerulea L. var. kamtschatica Sevast. 'Sinogłaska'
    Ocena:
    9,00 zł
    Szybki podgląd
  10. Kasztanowiec biały

    Aesculus hippocastanum
    Ocena:
    12,00 zł
    Szybki podgląd
  11. Klon jawor

    Acer pseudoplatanus
    Ocena:
    10,00 zł
    Szybki podgląd
  12. Klon jawor 'Atropurpureum'

    Acer pseudoplatanus 'Atropurpureum'
    Ocena:
    38,00 zł
    Szybki podgląd
  13. Klon jawor 'Eskimo Sunset'

    Acer pseudoplatanus 'Eskimo Sunset'
    Ocena:
    36,00 zł
    Szybki podgląd
  14. Klon jawor 'Leat's Cottage'

    Acer pseudoplatanus 'Leat's Cottage'
    Ocena:
    36,00 zł
    Szybki podgląd
  15. Klon jawor 'Leopoldii'

    Acer pseudoplatanus 'Leopoldii'
    Ocena:
    34,00 zł
    Szybki podgląd
  16. Klon jawor 'Nizetti'

    Acer pseudoplatanus 'Nizetii'
    Ocena:
    35,00 zł
    Szybki podgląd
  17. Klon jawor 'Pruhonice'

    Acer pseudoplatanus 'Pruhonice'
    Ocena:
    35,00 zł
    Szybki podgląd
  18. Klon jawor 'Puget Pink'

    Acer pseudoplatanus 'Puget Pink'
    Ocena:
    35,00 zł
    Szybki podgląd

Produkty 1-60 z 842

na stronę
Ustaw kierunek malejący
Ostatnio oglądane rośliny
Brak ostatnio oglądanych pozycji
Wyczyść wszystko
Copyright © 2006 – 2020 drzewa.com.pl - Szkółki Konieczko