platan zachodni liście

Platan to rodzaj drzew należący do rodziny platanowatych, obejmujący 6 gatunków, które zajmują rozległe tereny południowo-wschodniej Europy, Azji i Ameryki Północnej. Należy do drzew wysokich i jest idealny jako roślina ozdobna w parkach lub dużych ogrodach. 

Wygląd rośliny

Platan to wysokie drzewo o rozłożystej koronie, osiągające od 30 do 50 metrów wysokości. Jego charakterystyczną cechą jest kora, która łuszczy się w postaci cienkich, dużych płatów. Nadaje to pniu bardzo ciekawy wygląd.

Popularne gatunki platana

Do najpopularniejszych odmian można zaliczyć: 

  • Platan klonolistny - najczęściej spotykany w Polsce gatunek, dorastający do 30 cm
  • Platan wschodni - gatunek o liściach z wąskimi klapami.

Pochodzenie

Najczęściej występujący w Europie i praktycznie jedyny uprawiany w Polsce gatunek platana to platan klonolistny. Przyjmuje się, że jest on prawdopodobnie mieszańcem platana wschodniego i zachodniego, nie określono jednak czy został on wyhodowany sztucznie czy powstał w warunkach naturalnych. Niektóre osoby wręcz przypuszczają, że jest to odmiana platana wschodniego. 

Występowanie platana

Zasięg naturalnego występowania platana obejmuje południową Europę, a także Azję i Amerykę Północną. Jako roślina ozdobna jest uprawiany na terenie niemal całej Europy, poza Skandynawią.  

platan klonolistnyPlatan klonolistny

Wymagania i warunki uprawy platana

Jaka ziemia jest najlepsza dla platana?

Gatunek ten wymaga lekkich gleb, pozwalających na głęboką penetrację, a także utrzymujących odpowiednią wilgotność i  posiadających dużą przepuszczalność. Świetnie poradzi sobie więc na ziemiach lekkich. 

Jakie warunki uprawy są najlepsze dla platana?

Platan jest drzewem ciepło- i światłolubnym, odpornym na mrozy (choć młode osobniki mogą przemarzać), jest także odporny na zanieczyszczenia środowiska. Świetnie radzi sobie w praktycznie każdych warunkach. Idealnie nadaje się do parków, przydomowego zalesiania oraz szpalerów przydrożnych. 

Sadzenie platana

Kiedy sadzić platan?

Rośliny z pojemników można sadzić przez cały okres wegetatcyjny. 

Gdzie posadzić platan?

Platan lubi dużo miejsca, dlatego najlepiej sprawdzają się dla niego warunki parkowe, słoneczne i osłonięte od wiatru. Warto wybierać lekkie gleby o dużej przepuszczalności.

Jak gęsto sadzić platany?

W zależności od gatunku, drzewka ozdobne sadzimy w odstępach ok 5 metrów. Należy pamiętać, że niektóre platany mogą wykształcić koronę o średnicy do 30 metrów. 

Tempo wzrostu platana

Platany są drzewami długowiecznymi, najstarsze okazy mają po 2000 lat. Są to także drzewa szybkorosnące – mogą osiągać tempo kilkudziesięciu centymetrów na rok. 

platan klonolistny alphen's globe Platan klonolistny 'Alphen's Globe'

Kwitnienie platana

Drobne kwiaty platana zebrane są w kuliste kwiatostany zwisające na długich szypułkach, rozdzielnopłciowe.

Kiedy kwitnie platan?

Drzewa te kwitną na przełomie kwietnia i maja.

Jak pachnie platan?

Kwiaty platana nie wytwarzają zapachu. 

Liście platana

Liście platana są blaszkowate i pojedyncze, klapowane. U platana klonolistnego blaszka ma kształt dłoniasty i osiąga długość 12-25cm oraz prawie taką samą szerokość. Najczęściej jest pięcioklapowa, o ściętej nasadzie.

Klapy te są trójkątne w obrysie, rzadko i niezbyt ostro ząbkowane, wierzchołkowa klapa jest nieco dłuższa niż szersza. Liście wyposażone są w duże i trwałe przylistki, obejmują one cały pęd pozostawiając na nim obrączkowaty ślad po odpadnięciu.

Owoce platana

Owoce platana to drobne, wrzecionowate orzeszki, które zbierają się w główkowate owocostany o średnicy 2-3cm, łączące się po 2 (rzadziej 1 lub 3, zwisające na długich szypułkach. Kolor owocostanów najpierw jest zielony, później przechodzi w  brunatnawy. 

Pielęgnacja platana

Kiedy przycinać platan?

Platan jak większość drzew liściastych przycinamy bardzo wczesną wiosną, zanim zaczną nabrzmiewać pąki liściowe. 

Jak ciąć platan?

Jeśli chcemy, aby drzewo wykształciło prosty i długi pień, w pierwszych latach wzrostu usuwamy dolne pędy, które konkurują z przewodnikiem. W późniejszym czasie ścinamy wyrosłe pędy bocznie. Cięcia formujące i zachowawcze wykonujemy na cienkich gałęziach. Każdego roku usuwamy też gałęzie chore i uschnięte. 

Podlewanie platana

W pierwszych latach od nasadzenia utrzymujemy glebę stale wilgotną, z czasem ograniczamy podlewanie, jednak w czasie długo utrzymującej się suszy należy uzupełniać wodę w glebie. 

Nawożenie platanów 

Platany możemy nawozić na wiosnę nawozami uniwersalnymi zgodnie z zaleceniami producenta. Najlepiej zabiegi nawożenia wykonywać na wiosnę tuż po rozwinięciu pąków liściowych. 

Przesadzanie platana

Platany nawet jako dorosłe drzewa dobrze znoszą przesadzanie, dlatego też bez problemu możemy go przenosić. Należy to jednak robić w okresie bezlistnym, starając się jak najmniej uszkodzić korzenie.

System korzeniowy platana

Platan posiada złożony system korzeniowy, główny korzeń rośnie głęboko, natomiast od niego odchodzą rozgałęzione korzenie boczne, które utrzymują się płytko pod powierzchnią. 

Jakie odmiany platana do ogrodu?

Do przydomowych ogrodów warto wybierać platany karłowe, ponieważ okazy takie jak platan klonolistny mogą być zbyt wysokie i rozłożyste. Duże rozmiary są natomiast pożądane w parkach.

platan klonolistny fastigiata liściePlatan klonolistny 'Fastigiata'

Najczęstsze pytania dotyczące uprawy platana

Czy platan uczula?

Osoby będące uczulone na rośliny powinny uprzednio sprawdzić, czy w pobliżu platana nic im nie dolega (typowymi objawami mogą być katar lub łzawienie). Młode części tego drzewa często pokryte są włoskami, które mogą wywoływać reakcje alergiczne.

Dlaczego platan gubi korę?

Mimo iż platan jest rośliną, która dobrze radzi sobie w zanieczyszczonym środowisku, to jednak zrzucanie przez roślinę kory jest prawdopodobnie odpowiedzią na zanieczyszczenia powietrza. Młode sadzonki nie są dostosowane do naszych warunków atmosferycznych, dlatego też w Polsce przeważnie sadzi się rośliny kilkuletnie.

Najstarszy platan w Polsce

Platany są drzewami długowiecznymi, najstarsze osiągają kilkaset lat. Natomiast najstarszy w Polsce przedstawiciel tej rodziny - platan klonolistny (Platanus x acerifolia) - rośnie w miejscowości Chojna (woj. zachodniopomorskie). Jego wiek wynosi 268 lat, pierśnica 302 cm, a wysokość 33 m.

Polecamy dla Ciebie
  1. Platan klonolistny

    Platanus acerifolia
    28,00 zł
  2. Platan zachodni

    Platanus occidentalis
    18,00 zł
  3. Platan wschodni

    Platanus orientalis
    32,00 zł
  4. Platan klonolistny 'Fastigiata'

    Platanus x hispanica 'Fastigiata'
    35,00 zł