Pinus mugo - mughus

            Sosna górska, kosodrzewina, pochodzi z gór Europy Środkowej. Jest bardzo wytrzymała, może przetrwać najsroższe zimy, tworzyć w jałowym miejscu skarłowaciałe, półpłożące, poskręcane drzewa. Sosna do tworzenia drzewek bonsai. Stanowisko - tylko do uprawy zewnętrznej, a nie w pomieszczeniach! Inaczej zginie! Stanowisko dobrze nasłonecznione. Zimą chronimy korzenie przed przemarznięciem i igły przed mroźnym, wysuszającym wiatrem. Podlewanie - zimą i wiosną umiarkowane. Latem nie przesuszać. Nawożenie - dopiero dwa tygodnie po uszczykiwaniu wiosennym - inaczej igły dwa razy większe!, co trzy lub cztery tygodnie - zakończyć nawożenie w początku sierpnia. Przesadzanie - co 2-3 lata wczesną wiosną lub w końcu sierpnia i początku września, podłoże przepuszczalne, ubogie (preferuję termin późnego lata). Koniecznie drenaż! Drutowanie - wczesną wiosną, jak ruszą soki. Jesienią uważać na nowe zaczątki pędów wyrastające z twardzieli. Po roku drut usuwamy przed wrośnięciem! Rany po drucie goją się nawet dziesiątki lat, z powodu delikatnej kory. Proponuję w miarę możliwości odciągi i używanie rafii pod drut. Utrzymanie kształtu - nowym pędom pozwalamy rosnąć do wysokości igieł, przed pokazaniem się nowych igieł należy część uszczyknąć palcami. Wokół miejsca cięcia pojawia się wiele małych pąków, z których w następnym roku lub nawet w tym samym wyrastają krótsze pędy. Na końcach pędów pozostawiamy 2-3 okółki igieł, resztę przycinamy pod koniec września pozostawiając około 2 mm igieł od pędu (po dwóch tygodniach odpadną). Formy bonsai - nadaje się na wszystkie formy z wyjątkiem miotlastej. Może być prowadzona we wszystkich wielkościach, ale odmiany z krótszymi igłami nadają się do sadzenia na kamieniu.
Zastosowanie: wykorzystywana do zalesiania obszarów wydm, w tym nadmorskich, umacniania zboczy nasypów. Dobrze toleruje piaszczyste gleby, także zasypywanie pędów przez piasek. Chętnie sadzona w ogródkach w celach dekoracyjnych, np. do formowania żywopłotów. Igły są źródłem olejku, w Bułgarii stosowane także jako składnik herbaty ziołowej.