Buk zwyczajny

Fagus silvatica (Buk pospolity, Buk zwyczajny)

    Gatunek drzewa należący do rodziny bukowatych (Fagaceae Dumort.). Występuje w stanie dzikim w prawie całej Europie. Przez Polskę przebiega wschodnia granica zasięgu. W Polsce zachodniej i południowej buk jest jednym z podstawowych drzew tworzących lasy. Jego drzewostany to tzw. buczyny (Fagetum), rośnie też w lasach mieszanych z udziałem dębu, graba i sosny. Na Pomorzu Zachodnim jest głównym składnikiem lasów (np. puszcza bukowa pod Szczecinem). W Karpatach występuje w lasach regla dolnego. W Tatrach sięga do wysokości 1295 m n.p.m. Dorasta do 35 m wysokości. Korona gęsta, szeroka, nisko osadzona jeżeli drzewo rośnie samotnie, u drzew rosnących w zwartych drzewostanach, pnie są wysokie, gonne (bez bocznych gałęzi) . Kora cienka, gładka, popielatoszara. Młode pędy owłosione. Jajowate lub eliptyczne, długości do 10 cm, całobrzegie lub falisto ząbkowane. Z wierzchu ciemnozielone, błyszczące, od dołu jasne i matowe. Młode liście z obu stron owłosione srebrzysto. Starsze maja owłosiony główny nerw na spodniej stronie. Roślina jednopienna, wiatropylna. Kwiaty męskie zebrane w główki zwisające na długich osadkach. Każdy kwiat składa się z 10-15 pręcików i krótkiego okwiatu w kształcie rurki. Kwiaty żeńskie zebrane po dwa, otoczone czterolistkową okrywą, która w miarę dojrzewania drewnieje tworząc tzw. miseczkę Trójgraniaste, brązowe orzeszki nazywane bukwią (bukiew) z miękko owłosioną, zdrewniałą torebką (kupula), pękającą na drzewie. Owocuje obficiej co 5-10 lat, poczynając mniej więcej od 50 roku życia. Lubi dość wysoką wilgotność powietrza, dlatego brak naturalnych stanowisk w centralnej Polsce i Wielkopolsce. Gleby żyzne, wapienne, napowietrzone i wilgotne, ale nie podmokłe. Wrażliwy na wiosenne przymrozki. Młode rośliny doskonale znoszą zacienie.

        Polecany jako: drzewo parkowe, używane także do zadrzewień przy drogach oraz na cięte żywopłoty.